İran savaşı yakıt fiyatlarını uçurdu: Elektrikli araçlara talep arttı
28 Şubat'ta başlayan İran savaşı, küresel yakıt fiyatlarında fırtına gibi bir artışa yol açtı ve otomotiv sektörünü kökten değiştiriyor.
Benchmark Mineral Intelligence'ın salı günü açıkladığı verilere göre, mart ayında dünya genelinde elektrikli araç (EV) satışları yıllık bazda yüzde 3 yükselerek 1,7 milyondan fazla birime ulaştı. Özellikle Avrupa'da yüzde 37'lik dev bir sıçramayla 540 bin araca yaklaşan kayıtlar, tüm zamanların aylık rekorunu kırdı. Hormuz Boğazı'nın mart başında fiilen kapatılmasıyla, petrol arzındaki kesinti, ABD, Avrupa ve Asya'da benzin istasyonlarını adeta yangın yerine çevirdi.
Yakıt fiyatları kritik eşiği aştı. ABD'de savaş öncesi seviyelerden galon başına yaklaşık 1 dolar zamlanan ortalama benzin fiyatı 4,12 dolara fırladı; Kaliforniya'da ise 5,89 doları aştı. Brent ham petrolü yüzde 36'dan fazla yükselirken, Dubai fiziksel endeksi daha da sert bir tırmanış sergiledi. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bunu "küresel petrol piyasasının tarihindeki en büyük arz kesintisi" olarak nitelendirdi. Bu durum, sürücüleri alternatiflere, özellikle elektrikli modellere yöneltiyor.
EV talebi üç kıtada patlama yapıyor. Avrupa'da Avusturya'da mart satışları yüzde 30 artarak 8 bini aştı; AB genelinde bataryalı elektrikli araçlar pazar payını yüzde 15,2'den 18,8'e taşıdı. Uzmanlar, Wood MacKenzie gibi kurumlar savaşı "oyun değiştirici" olarak görüyor ve 2030'a kadar 80 milyon ekstra EV öngörüyor. Güney Kore'de çeyrek satışlar yüzde 153 artarak 72 bini buldu; Tesla, Hyundai ve Kia'nın agresif fiyatları tetikleyici oldu. ABD'de ise ikinci el EV hacmi yüzde 12 yükselerek rekor kırdı. Güneydoğu Asya'da BYD gibi markalar showroom'ları dolduruyor; aylık satışlar 55 bine ulaştı.
Bu savaş kaynaklı kriz, fosil yakıtlardan elektrifikasyona geçişi hızlandırıyor. Uzun vadede, tedarik zincirleri yeniden şekillenecek ve yeşil mobilite standart hale gelecek.