Rusya, WhatsApp, YouTube, Facebook ve Instagram'ı engelledi!
Rusya, internet üzerindeki kontrol politikalarını yeni bir aşamaya taşıyarak yabancı dijital platformlara erişimi tamamen kesmeye başladı. Bağımsız kaynakların aktardığı bilgilere göre, 10 Şubat 2026 itibarıyla WhatsApp, YouTube, Facebook ve Instagram gibi küresel çapta kullanılan birçok hizmetin alan adları Rusya’nın ulusal alan adı sistemi (DNS) üzerinden kaldırıldı.
Bu adım, daha önce uygulanan hız düşürme ve kısıtlama yöntemlerinden farklı olarak platformları tamamen erişilemez hâle getiriyor. Kullanıcılar artık söz konusu uygulamalara bağlanmaya çalıştıklarında, cihazları hizmetlerin IP adresini tespit edemiyor ve “alan adı bulunamadı” benzeri hatalarla karşılaşıyor. Böylece platformlar teknik olarak Rus internet altyapısı içinde “yokmuş” gibi davranıyor.
“Egemen İnternet” yasasında en sert adım
Bu gelişme, Rusya’nın 2019’da yürürlüğe giren “egemen internet” (sovereign internet) yasası kapsamındaki en radikal hamlelerden biri olarak değerlendiriliyor. Söz konusu yasa uyarınca ülkedeki internet servis sağlayıcıları, Roskomnadzor tarafından yönetilen Ulusal Alan Adı Sistemi’ni kullanmak zorunda.
Teknik uzman Leonid Yuldaşev’in aktardığına göre, Roskomnadzor’un YouTube alan adını ulusal DNS dizininden çıkarmasının ardından platforma yapılan DNS sorguları sistemden geçmemeye başladı. Bu durum, YouTube ve benzeri hizmetlerin VPN olmadan tamamen erişilemez hâle gelmesi anlamına geliyor.
Medya ve anonimlik araçları da hedefte
Kısıtlamalar yalnızca sosyal medya ve mesajlaşma platformlarıyla sınırlı kalmadı. BBC, Deutsche Welle, Radio Free Europe/Radio Liberty gibi uluslararası yayın kuruluşlarının siteleri ve Tor anonimlik tarayıcısı gibi araçlar da aynı DNS yöntemiyle engellenen servisler arasında yer alıyor.
Bu geniş çaplı engelleme, Rusya’nın dijital bilgi akışını daha sıkı denetim altına alma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Telegram’a da yeni kısıtlamalar
10 Şubat’ta alınan kararlar kapsamında Telegram için de ek kısıtlamalar getirildi. Kullanıcıların medya yükleme, mesaj gönderme ve uygulamaya erişim süreçlerinde ciddi aksaklıklar yaşandığı bildirildi. Telegram’ın kurucusu Pavel Durov ise bu adımlara sert tepki gösterdi.
Durov yaptığı açıklamada, Rusya’nın vatandaşlarını devlet kontrolündeki bir mesajlaşma uygulamasına yönlendirmek amacıyla Telegram erişimini sınırladığını savundu. İran’ın 2016’daki Telegram yasağı girişimini hatırlatan Durov, kullanıcıların sansürü aşarak uygulamayı kullanmaya devam ettiğini ve devlet gözetimli alternatiflere ilgi göstermediğini vurguladı.
Devlet destekli alternatif: Max
Rus yetkililer, bu kısıtlamalarla eş zamanlı olarak VK tarafından geliştirilen ve devlet destekli bir mesajlaşma uygulaması olan Max’i aktif biçimde teşvik ediyor. Ülkede satılan tüm cihazlarda ön yüklü olarak bulunması zorunlu hâle getirilen Max’in, 2025 sonu itibarıyla 70 milyon aylık kullanıcıya ulaştığı belirtiliyor.
Buna rağmen WhatsApp ve Telegram hâlâ ülkedeki en yaygın mesajlaşma platformları arasında yer alıyor. Eleştirmenler, Max’in devlet gözetimi ve politik sansür için tasarlandığını öne sürerken; uygulamanın Rusya veya Belarus SIM kartı gerektirmesi ve kamu hizmetleriyle entegre çalışması bu iddiaları güçlendiriyor.
VPN’lere karşı da sıkı denetim
Rusya, kullanıcıların kısıtlamaları aşmasını önlemek için VPN hizmetlerine yönelik engellemeleri de artırmış durumda. WireGuard ve OpenVPN gibi yaygın protokollerin derin paket inceleme (DPI) sistemleriyle tespit edilip engellendiği belirtiliyor. Bu da alternatif erişim yollarını önemli ölçüde zorlaştırıyor.
Tüm bu adımlar, Rusya’nın interneti ulusal sınırlar içinde daha sıkı kontrol etmeyi hedefleyen dijital egemenlik stratejisinin yeni ve sert bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
