Artemis II: İnsanlık yarım asır sonra yeniden Ay yolunda
NASA, insanlığın Ay’a yaptığı son yolculuktan yaklaşık 50 yıl sonra, insanlı Ay görevlerini yeniden başlatmaya hazırlanıyor. Artemis programının ikinci aşaması olan Artemis II, en erken Şubat ayının ilk haftasında fırlatılarak uzay keşiflerinde yeni bir dönemin kapısını aralayacak.
Yaklaşık 10 gün sürecek olan Artemis II görevi, astronotları Ay yörüngesinin ötesine taşıyarak insanlığın bugüne kadar ulaştığı en uzak noktaya götürmeyi hedefliyor. Bu görev, Ay yüzeyine yapılması planlanan gelecekteki insanlı inişler için kritik bir prova niteliği taşıyor.
NASA’nın devasa Space Launch System (SLS) roketi ile Orion uzay kapsülünün, 17 Ocak’tan itibaren Florida’daki Kennedy Uzay Merkezinde yer alan Araç Montaj Binası’ndan (VAB) fırlatma rampasına taşınması planlanıyor. Yaklaşık 6,5 kilometrelik bu yolculuk, paletli taşıyıcılar yardımıyla ortalama 12 saat sürecek. Rampaya ulaşıldıktan sonra roketin elektrik, yakıt ve çevresel kontrol sistemleri entegre edilecek.
Ocak ayının son günlerinde NASA, roketin tamamen yakıtla doldurulduğu son provayı gerçekleştirecek. Herhangi bir teknik aksaklık yaşanmaması halinde, Artemis II’nin en erken 6 Şubat tarihinde fırlatılması hedefleniyor.
Dört kişilik mürettebatta görev komutanı olarak Reid Wiseman, pilot Victor Glover, görev uzmanı Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansı’nı temsilen görev uzmanı Jeremy Hansen bulunuyor. Bu görev, aynı zamanda SLS roketi ve Orion kapsülünün ilk insanlı uçuşu olacak.
Astronotlar, Dünya yörüngesinde Orion’un manuel kontrol sistemlerini test ettikten sonra Ay’ın binlerce kilometre ötesine geçerek yaşam destek, enerji üretimi ve navigasyon altyapılarını deneyecek. Ayrıca derin uzayın insan vücudu üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla kapsamlı tıbbi veriler toplanacak.
Görev, ABD’nin batı kıyıları açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş ile sona erecek.
Ay’a iniş Artemis II kapsamında yok
Artemis II görevinde Ay yüzeyine iniş yapılmayacak. Bu kritik adımın Artemis III göreviyle atılması planlanıyor. NASA, Artemis III’ün 2027’den önce gerçekleşmesini beklemediğini, uzmanların ise 2028’i en olası tarih olarak gördüğünü belirtiyor.
Ay’a iniş için SpaceX’in Starship aracı veya Blue Origin tarafından geliştirilen alternatif bir sistemin kullanılması planlanıyor. Ayrıca yeni nesil uzay giysilerinin de henüz tamamen hazır olmadığı ifade ediliyor.
İlerleyen aşamalarda Ay yörüngesinde Gateway adı verilen küçük bir uzay istasyonunun kurulması hedefleniyor. Bu istasyon, gelecekteki Ay görevleri için bir üs görevi görecek; yüzeyde robotik araçlar, yeni modüller ve daha uzun süreli insanlı görevler devreye alınacak.
İnsanlığın Ay’a son yolculuğu, Aralık 1972’de Apollo 17 göreviyle gerçekleşmişti. Apollo programı kapsamında toplam 24 astronot Ay’a ulaşmış, bunlardan 12’si Ay yüzeyinde yürümüştü. Artemis programı ise bu kez ticari ortaklıklar ve ileri teknolojilerle Ay’da kalıcı ve sürdürülebilir bir insan varlığı oluşturmayı amaçlıyor.
