Eşel mobil sistemi kademeli olarak kaldırılıyor
Hükümet, akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların tüketiciye doğrudan yansımasını önlemek amacıyla geçici olarak uygulamaya aldığı eşel mobil sistemini aşamalı şekilde kaldırma kararı aldı. Yeni düzenlemeye göre sistem, üç aylık geçiş sürecinin ardından 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek.
Karar, akaryakıt fiyatlarının vergi mekanizmasıyla dengelendiği dönemin kapanacağını gösterirken, önümüzdeki aylarda pompa fiyatlarının uluslararası piyasalardaki gelişmelere daha doğrudan bağlı hale gelmesi bekleniyor.
Eşel Mobil Sistemi Neden Uygulanmıştı?
Eşel mobil uygulaması, 5 Mart 2026'da yürürlüğe alınmış ve özellikle ABD, İsrail ve İran arasında yaşanan jeopolitik gerilimlerin küresel petrol fiyatları üzerindeki etkisini sınırlamayı amaçlamıştı.
Söz konusu dönemde uluslararası enerji piyasalarında yaşanan dalgalanmaların iç piyasaya sert şekilde yansımaması için akaryakıttaki fiyat artışlarının önemli bir bölümü vergi düzenlemesiyle karşılanmıştı.
Bu model kapsamında pompa fiyatına yansıyacak zamların bir kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden telafi edilirken, aynı zamanda Katma Değer Vergisi (KDV) gelirlerinde de fedakârlık yapılmıştı.
Üç Aşamalı Geçiş Süreci Başlıyor
Resmî Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile birlikte eşel mobil sisteminin kaldırılmasına yönelik takvim de netleşti.
Yeni düzenlemeye göre:
- 31 Temmuz'a kadar akaryakıt fiyatlarında oluşacak artışların yüzde 50'si kadar ÖTV indirimi uygulanacak.
- 1 Ağustos - 30 Eylül tarihleri arasında ise bu destek oranı yüzde 25'e düşürülecek.
- 1 Ekim 2026 itibarıyla eşel mobil sistemi tamamen sona erecek.
Böylece vergi desteği aşamalı olarak azaltılarak piyasanın normal işleyişine dönmesi hedefleniyor.
Fiyatlar Düştüğünde Vergiler Yeniden Artacak
Yeni uygulamada yalnızca zam senaryosu değil, fiyat düşüşleri de dikkate alınıyor.
Uluslararası petrol fiyatlarında veya döviz kurunda yaşanabilecek gerilemeler sonucunda akaryakıt fiyatlarının düşmesi halinde, ÖTV tutarı indirim miktarı kadar artırılacak. Böylece vergi sistemi, fiyat hareketlerine göre otomatik olarak denge sağlayacak şekilde işlemeye devam edecek.
Akaryakıt Fiyatları Artık Küresel Gelişmelere Daha Duyarlı Olacak
Eşel mobil sisteminin tamamen kaldırılmasıyla birlikte akaryakıt fiyatları üzerindeki vergi desteği sona erecek. Bu durum, petrol fiyatları ve döviz kurunda yaşanacak değişimlerin pompaya daha hızlı yansımasına neden olabilir.
Uzmanlar, özellikle uluslararası enerji piyasalarında yaşanabilecek dalgalanmaların önümüzdeki dönemde tüketiciler tarafından daha doğrudan hissedilebileceğine dikkat çekiyor.
Vergi Politikalarında Yeni Dönem
Hükümetin aldığı bu karar, geçici kriz yönetimi uygulamasından çıkılarak daha normal bir vergi politikasına dönüş süreci olarak değerlendiriliyor.
Üç aylık geçiş döneminin ardından akaryakıt fiyatları yeniden piyasa koşulları doğrultusunda şekillenecek ve eşel mobil uygulaması resmen tarihe karışacak.
