ABD-İran savaşında ateşkes anlaşmasıyla gerilim geçici olarak düşüyor
Ortadoğu’da son dönemde tırmanan gerilim, diplomatik temasların hız kazanmasıyla birlikte geçici de olsa yumuşama sinyalleri veriyor. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, yaptığı açıklamada İran, ABD ve müttefiklerinin acil bir ateşkes konusunda uzlaştığını duyurdu. Şerif, anlaşmanın yalnızca belirli bölgelerle sınırlı kalmayacağını, Lübnan dahil geniş bir coğrafyada geçerli olacağını vurguladı ve tarafları kalıcı çözüm için müzakere masasına davet etti.
Bu gelişmenin hemen öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik planlanan askeri operasyonların iki hafta süreyle askıya alındığını açıklamıştı. Trump, bu kararın İran’ın Hürmüz Boğazı’nı “tam, güvenli ve derhal” açma taahhüdüne bağlı olduğunu ifade etti. Bu karşılıklı adımlar, taraflar arasında “çift taraflı ateşkes” olarak tanımlanan yeni bir sürecin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.
İran cephesinden gelen açıklamalar da bu süreci destekler nitelikteydi. Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, saldırıların durdurulması halinde ateşkesi kabul edeceklerini belirtti. Ayrıca iki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanacağını ve bu sürecin İran ordusuyla koordineli şekilde yürütüleceğini dile getirdi. Buna karşın İsrail Başbakanlık Ofisi, ateşkesi desteklediğini ancak anlaşmanın Lübnan’ı kapsamadığını açıkladı.
Diplomatik çabaların merkezinde yer alan Pakistan, tarafları 10 Nisan’da İslamabad’da yapılacak görüşmelere davet ederek sürecin kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşmesini hedefliyor. Şerif’in bu çağrısı, daha önce Trump’tan askeri süreyi uzatmasını talep ettiği ve diplomasiye alan açılması gerektiğini vurguladığı açıklamaların devamı niteliğinde.
Öte yandan, İran tarafından sunulan 10 maddelik plan da müzakerelerin temelini oluşturuyor. Bu plan; bölgedeki tüm çatışmaların sona erdirilmesi, yaptırımların kaldırılması, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, İran’ın yeniden inşası için tazminat ödenmesi ve nükleer silah edinmeme taahhüdü gibi kritik başlıkları içeriyor. ABD tarafı bu öneriyi “müzakere edilebilir bir temel” olarak değerlendirirken, bazı başlıklarda ilerleme kaydedildiği ifade ediliyor.
Uluslararası toplum da gelişmeleri yakından takip ediyor. António Guterres adına yapılan açıklamada, ateşkes kararının memnuniyetle karşılandığı belirtilerek tüm taraflara uluslararası hukuka bağlı kalma çağrısı yapıldı. Aynı zamanda bu sürecin, bölgede kalıcı barışın önünü açabilecek önemli bir fırsat olduğu vurgulandı.
Tüm bu gelişmeler, Ortadoğu’da uzun süredir devam eden gerilimde yeni bir sayfanın aralanabileceğine işaret ediyor. Ancak uzmanlara göre bu iki haftalık süre, yalnızca geçici bir soluklanma değil; aynı zamanda tarafların gerçek niyetlerinin test edileceği kritik bir dönem olacak.
