Usta tarihçi İlber Ortaylı hayatını kaybetti
Türkiye’nin en tanınmış tarihçilerinden biri olan İlber Ortaylı, bir süredir tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. Ünlü tarihçi, pazar gününden bu yana yoğun bakımda tedavi altındaydı ve ailesi tarafından yapılan son açıklamada entübe edildiği bilgisi paylaşılmıştı. Ortaylı’nın vefat haberinin duyulmasının ardından akademi dünyasından, kültür çevrelerinden ve kamuoyundan çok sayıda taziye mesajı yayımlandı.
Türkiye’de tarih anlatımını geniş kitlelere ulaştıran önemli isimlerden biri olarak kabul edilen Ortaylı, yalnızca akademik çalışmalarıyla değil, televizyon programları ve konferanslarıyla da toplumun farklı kesimlerine tarih sevgisi aşılayan bir figür olarak biliniyordu. Sosyal medya üzerinden yapılan paylaşımlar, Ortaylı’nın kamuoyundaki güçlü etkisini bir kez daha ortaya koydu.
Gazeteci İzzet Çapa, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Ortaylı’nın etkisini şu sözlerle ifade etti: “Bazı insanlar bir ömür yaşar… bazı insanlar ise bir çağ anlatır. İlber Ortaylı ikinci türdendi. Ve bazı isimler vardır ki tarih onları yazmaz; onlar zaten tarihin kendisidir.” Bu sözler, Ortaylı’nın Türkiye’de tarih anlatımına yaptığı katkının sembolik bir özeti olarak yorumlandı.
Ortaylı’nın sağlık durumuna ilişkin ilk açıklamalardan biri 12 Mart tarihinde yapılmış ve durumunun stabil olduğu belirtilmişti. Açıklamada, deneyimli bir doktor ekibi tarafından yakından takip edildiği ve iyi dileklerin önemli olduğu ifade edilmişti. Ancak ilerleyen günlerde sağlık durumunun ağırlaştığı öğrenildi.
Paylaşılan bilgilere göre İlber Ortaylı, Ocak ayında prostat ameliyatı geçirmişti. Ayrıca böbrek rahatsızlığı ve diyabet gibi sağlık sorunlarıyla da mücadele ettiği belirtilmişti. Gazeteci Fatih Altaylı da 10 Mart tarihinde kaleme aldığı yazısında, uzun yıllar birlikte program yaptığı Ortaylı’nın ciddi sağlık problemleriyle mücadele ettiğini ifade etmiş ve okuyucularından iyi dileklerini esirgememelerini istemişti.
1947 yılında Bregenz kentinde dünyaya gelen Ortaylı, henüz iki yaşındayken ailesiyle birlikte Türkiye’ye göç etti. Eğitim hayatına İstanbul’da başlayan ünlü tarihçi, lise öğrenimini İstanbul Avusturya Lisesi ve Ankara Atatürk Lisesi gibi köklü okullarda tamamladı. Ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nde lisans eğitimini aldı.
Akademik çalışmalarını uluslararası düzeyde sürdüren Ortaylı, daha sonra Viyana Üniversitesi’nde Slav ve Doğu Avrupa dilleri üzerine uzmanlaştı. 1974 yılında Ankara Üniversitesi’nde “Tanzimat Sonrası Mahalli İdareler” başlıklı teziyle doktor unvanını aldı ve akademik kariyerinde hızla yükselerek 1979 yılında doçent oldu.
1982 yılında görevinden ayrılan Ortaylı, bir süre yurtdışında çeşitli üniversitelerde ders verdi. 1989 yılında Türkiye’ye döndükten sonra profesör unvanını kazanan tarihçi, kariyeri boyunca Galatasaray Üniversitesi ve Bilkent Üniversitesi gibi birçok önemli kurumda dersler verdi.
Akademik çalışmalarının yanı sıra kültürel kurumlarda da önemli görevler üstlenen Ortaylı, 2005 yılında Topkapı Sarayı Müzesi’nin müdürlüğüne getirildi. Yedi yıl boyunca bu görevi sürdüren Ortaylı, 2012 yılında emekli oldu. 2018 yılında ise T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na danışmanlık yaptı.
Yıllar boyunca kaleme aldığı kitaplar, verdiği konferanslar ve televizyon programlarıyla geniş bir izleyici kitlesine ulaşan İlber Ortaylı, Türkiye’de tarih bilincinin yaygınlaşmasına önemli katkılar sağlayan isimlerden biri olarak hatırlanacak.
