Havalimanlarında uçaklar pist başına elektrikli TaxiBot ile taşınacak
Havacılık sektöründe karbon emisyonlarını azaltmaya yönelik çalışmalar hız kazanırken, Amsterdam Schiphol Havalimanı çevre dostu bir teknolojiye ev sahipliği yapıyor. Avrupa'nın en yoğun hava ulaşım merkezlerinden biri olan Schiphol, uçakların yerdeki yakıt tüketimini önemli ölçüde azaltabilecek yenilikçi bir sistemi test etmeye başladı. "TaxiBot" adı verilen yarı otonom elektrikli çekici sayesinde yolcu uçakları, ana motorlarını çalıştırmadan kalkış pistine kadar taşınabilecek.
Yılda yaklaşık 69 milyon yolcuya hizmet veren havalimanında yürütülen pilot proje; EasyJet, Airbus ve Menzies Aviation iş birliğiyle gerçekleştiriliyor. Projenin temel amacı, uçakların yerde geçirdiği süre boyunca oluşan gereksiz yakıt tüketimini ve buna bağlı karbon salımını minimum seviyeye indirmek.
Geleneksel Taksi Sürecine Alternatif
Normal operasyonlarda yolcu uçakları kapıdan ayrıldıktan sonra yardımcı güç ünitesi (APU) çalışırken, geri itme işleminin ardından ana motorlarını da devreye alıyor. Daha sonra uçak, kendi motor gücüyle pist başına kadar ilerliyor. Ancak bu süreç, özellikle yoğun havalimanlarında ciddi miktarda yakıt tüketimine ve çevresel etkiye yol açabiliyor.
TaxiBot sistemi ise bu süreci tamamen değiştirmeyi hedefliyor. Elektrikle çalışan özel çekici, geri itme işlemi sonrasında uçaktan ayrılmak yerine burun iniş takımına bağlı kalmaya devam ediyor. Böylece uçak motorları kapalı durumdayken taksi yollarında ilerleyebiliyor ve kalkış noktasına kadar çekiliyor.
Kontrol Tamamen Pilotlarda
Sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de kullanım kolaylığı. TaxiBot, pilotlar tarafından kokpit içerisinden kontrol edilebiliyor. Mevcut yönlendirme sistemleriyle uyumlu çalışan teknoloji sayesinde uçaklarda ek bir donanım değişikliğine veya yapısal modifikasyona ihtiyaç duyulmuyor.
Bu özellik, havayolu şirketleri açısından uygulamaya geçiş sürecini kolaylaştırırken, pilotların da alışık oldukları operasyonel prosedürleri büyük ölçüde korumasına imkan tanıyor.
Emisyonlarda Yüzde 80'e Varan Azalma Hedefi
Smart Airport Systems, Israel Aerospace Industries ve TLD tarafından geliştirilen TaxiBot sistemi, şu anda EasyJet filosundaki Airbus A320neo uçakları üzerinde test ediliyor. Geliştiricilerin verdiği bilgilere göre teknoloji, taksi işlemleri sırasında oluşan karbon emisyonlarını yüzde 80'e kadar azaltma potansiyeline sahip.
Uçak motorları yalnızca aktif piste yaklaşılırken çalıştırılıyor. Bu noktada TaxiBot uçaktan ayrılıyor ve standart kalkış prosedürü devreye giriyor. Böylece hem yakıt tasarrufu sağlanıyor hem de çevresel etkiler önemli ölçüde azaltılıyor.
Küresel Havacılık İçin Önemli Bir Adım
Havacılık sektörü, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşabilmek için alternatif yakıtlar, elektrikli sistemler ve operasyonel verimlilik çözümlerine giderek daha fazla yatırım yapıyor. Schiphol Havalimanı'nda yürütülen TaxiBot testleri de bu dönüşümün önemli parçalarından biri olarak görülüyor.
Pilot uygulamanın başarılı sonuç vermesi halinde, elektrikli çekici teknolojisinin dünyanın farklı bölgelerindeki büyük havalimanlarında da kullanılmaya başlanması bekleniyor. Bu da gelecekte daha sessiz, daha temiz ve daha verimli havalimanı operasyonlarının önünü açabilir.
